Rijksoverheid logo

Documenten

Op deze pagina treft u documenten die van belang zijn in het proces waarin de PAS tot stand komt. Het zijn soms publikaties, maar vaak ook werkdocumenten die nog niet hun definitieve vorm hebben bereikt. Zulke werkdocumenten zullen regelmatig worden aangepast. Bij eventueel gebruik kunt u het beste de datum en/of het versie-nummer noteren. Zo kunt u het gemakkelijk zien wanneer er nieuwe versies beschikbaar worden gemaakt.

Aanvullende brief van Staatssecretaris Dijksma aan de Tweede Kamer over het Programma aanpak Stikstof (6 juli 2015)

Handreiking passende beoordeling stikstofaspecten bestemmingsplannen
Er is een handreiking opgesteld over de passende beoordeling van het stikstofaspect in bestemmingsplannen in het licht van de PAS. Deze handreiking gaat in op de vragen 1) wanneer vanuit de optiek van stikstofbelasting een passende beoordeling moet worden opgesteld voor een bestemmingsplan en 2) wat deze toets moet inhouden. In de handreiking wordt ingegaan op de gevolgen van de programmatische aanpak stikstof (PAS) voor deze toets. Zij biedt aan het eind praktische aanwijzingen voor de toetsing.

Brief van staatssecretaris Dijksma aan de Tweede Kamer over de uitkomsten van het Bestuurlijk Overleg over het programma aanpak stikstof (14 april 2015)

Brief van staatssecretaris Dijksma aan de Eerste en Tweede Kamer over het voorleggen van het ontwerp Programma Aanpak Stikstof en de terinzagelegging (9 januari 2015)

Brief van staatssecretaris Dijksma aan de Tweede Kamer over de uitwerking van de PAS (19 december 2014)

Kamerbrief over voortgang PAS (26 november 2014)

Kamerbrief bij aanbieding quick scan

Trends in ammoniakconcentraties en -emissies; een quick scan (rapport Commissie Deskundigen Meststoffenwet)

Kamerbrief bij ontwerpbesluit grenswaarden PAS

Ontwerpbesluit grenswaarden Programmatische Aanpak Stikstof

Brief (2-10-2014) van staatssecretaris Dijksma (EZ) aan de Tweede Kamer over de voortgang van de PAS

Impressie debat Eerste Kamer over wetsvoorstel PAS

Behandeling wetsvoorstel PAS door Eerste Kamer, antwoorden tweede schriftelijke ronde

Behandeling wetsvoorstel PAS door Eerste Kamer, vragen tweede schriftelijke ronde

Rapport stikstofworkshop van het EU Natura 2000 Biogeographical Process voor de Atlantische regio, gehouden in december 2013.

Oplegnotitie reikwijdte en detailniveau voor het plan-MER over de PAS
Definitief onderzoeksvoorstel voor de milieueffectrapportage (plan-MER) voor de PAS. De plan-MER wordt opgesteld ter voorbereiding op de besluitvorming over de PAS. De notitie beschrijft op welke wijze en tot welk detailniveau de milieueffecten worden geanalyseerd. De concept notitie werd in het voorjaar 2013 ter inzage gelegd. In dit definitieve onderzoeksvoorstel zijn de ontvangen zienswijzen en het advies van de commissie m.e.r. per punt verwerkt.

Verslag bevindingen/vragen wijziging van de Natuurbeschermingswet 1998 (programmatische aanpak stikstof)
De bevindingen en vragen van de vaste commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer rond het wetsvoorstel voor de PAS cq de wijziging van de Natuurbeschermingswet.

Operationeel monitoringsplan PAS
Het Monitoringsplan PAS is op hoofdlijnen goedgekeurd door de Regiegroep Natura2000/PAS op 5 februari 2013. Daarmee ligt de monitoringssystematiek voor de PAS vast. Die beschrijft de doelstelling van monitoring, de benodigde gegevensstromen voor de vier PAS domeinen, de betrokken organisaties en (meer)jaarlijkse cyclus.  Ten tijde van vaststelling lag een aantal implementatievragen nog open. Daaronder op de eerste plaats de vorm en verantwoordelijkheden van het PAS Bureau. Daaruit voortvloeiend konden ook de afspraken tussen PAS Bureau en 'GegevensLeverende Organisaties' GLO nog niet in detail worden uitgewerkt. In het implementatiejaar 2013 wordt de PAS Monitoring nader gedetailleerd door onder meer het vastleggen van afspraken met die GLO in 'GegevensLeveringsProtocollen', het vaststellen van het organisatie-proces-schema en het draaiboek.

Conceptnotitie Reikwijdte en Detailniveau
Notitie in het kader van het proces om een milieueffectrapportage (plan-MER) op te stellen voor de gehele PAS. De aanleiding en aanpak van het milieueffectentraject worden beschreven. Ook is aangegeven op welke wijze en tot welk detailniveau de milieueffecten worden beschreven. De notitie ligt tot 27 mei 2013 ter inzage voor het indienen van eventuele zienswijzen.

Conceptversie van de Programmatische Aanpak Stikstof
De beschrijving van de Programmatische Aanpak Stikstof, zoals die in februari 2012 werd voorgelegd aan de Raad van State. Inmiddels wordt gewerkt aan een aantal aanpassingen naar aanleiding van het commentaar van de Raad van State en de Commissie mer.

Overzicht van kritische depositiewaarden voor stikstof, toegepast op habitattypen en leefgebieden van Natura 2000
Op 18 januari verscheen bij Alterra het rapport waarin de meest actuele kritische depositiewaarden voor stikstof zijn opgenomen. De getallen waren al bekend en ook opgenomen in AERIUS, maar het rapport geeft ook de toelichting erbij.

Economisch perspectief van de PAS
De PAS zal jaarlijks honderd tot tweehonderd miljoen euro meer opbrengen dan hij kost. Dat blijkt uit onderzoek van het LEI Wageningen UR, uitgevoerd in opdracht van het ministerie van Economische Zaken.

Achtergronddocument AERIUS 1.5 beschikbaar
In november is het achtergronddocument van AERIUS 1.5 afgerond. Het document is bedoeld als verantwoording en toelichting op de keuzes die in AERIUS zijn gemaakt. De beleidsmatige keuzes die ten grondslag liggen aan alle uitgevoerde berekeningen zijn omschreven, evenals de werkwijze en toepassing. Ook worden de gebruikte brongegevens toegelicht, inclusief de bewerkingen die daarop zijn uitgevoerd.

Notitie Duinenbijtelling in Natura 2000-gebieden in GDN
Waarnemingen van het Meetnet Ammoniak in Natuurgebieden geven aan dat de ammoniakconcentraties in het grootste deel van het duingebied 2 tot 4 keer hoger zijn dan blijkt uit de Grootschalige Concentratie- en Depositiekaarten Nederland (GCN en GDN). De gevolgen van dit verschil worden uitgewerkt in deze Notitie Duinenbijtelling. 

Grootschalige concentratie- en depositiekaarten Nederland (2012)
Het RIVM presenteert jaarlijks kaarten die een beeld geven van de luchtkwaliteit en de neerslag van stikstof op de bodem in Nederland. Dit rapport biedt de kaarten waarin de concentraties van acht luchtverontreinigende stoffen (onder andere stikstofdioxide en fijn stof) in Nederland tot 2030 staan weergegeven, alsmede de mate waarin stikstof op de bodem neerslaat. Ze worden gebruikt in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en de PAS. De kaarten hebben een wettelijke status en gelden als toetssteen voor ruimtelijke ordeningsplannen. Ze zijn gemaakt op basis van metingen en modelberekeningen.

Toelichting Depositieberekeningen AERIUS
Rapport van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu over aspecten van de bestuurlijke toepasbaarheid en de doelmatigheid van het rekeninstrument AERIUS van de PAS. Met name het toepassingsbereik van AERIUS, de wetenschappelijke onderbouwing van recente aanpassingen in de berekeningen, en de onzekerheden daarin komen aan de orde.

Doelmatigheidsonderzoek AERIUS 1.3
Rapport van TNO met de resultaten van een evaluatie van de doelmatigheid van AERIUS voor fase III van de PAS, op basis van interviews met gebruikers, een beoordeling van de architectuur en software en een beoordeling van de met het instrument uitgevoerde berekeningen.

Herstelstrategieën stikstofgevoelige habitats in Natura 2000
Evaluatie met aanbevelingen door een commissie van internationale deskundigen, met een wetenschappelijk oordeel over de inhoud het rapport 'Herstelstrategieën stikstofgevoelige habitats', met bijzondere aandacht voor de benutting van beschikbare kennis en de juiste vertaling hiervan in de voorgestelde maatregelen.

Eindrapport PAS Fase III
Eindrapport over de gebiedsfase van de PAS, waarin rijk en provincies samenwerkten om in beeld te brengen of de beschikbare herstelstrategieën voldoende perspectief boden in de Natura 2000-gebieden, wat de kosten daarvan zouden zijn en of er voldoende ontwikkelruimte beschikbaar zou komen om aan de voorziene ontwikkelbehoefte te voldoen.

2540. Programmatische Aanpak Stikstof (PAS)

Rapport van Commissie voor de milieueffectrapportage (Commissie mer), een onafhankelijke commissie van deskundigen, naar aanleiding van een vrijwillig door de PAS-organisatie gevraagd advies over de milieugevolgen van de PAS. Eind juni aangeboden aan de Tweede Kamer.

Stikstofdepositie en Natura 2000; Een rechtsvergelijkend onderzoek

Rapport van een commissie onder leiding van prof. dr. Ch.W. Backes over de vraag naar de noodzaak van de Kritische Depositiewaarde (KDW) en het stikstofbeleid in andere EU-landen, naar aanleiding van een verzoek van de Kamercommissie voor LNV.

Grootschalige concentratie- en depositiekaarten Nederland

Nieuwe kaarten van het RIVM met concentraties van luchtverontreinigende stoffen en de mate waarin vermestende stoffen op de grond neerslaan geven een beeld van de luchtkwaliteit en depositie in Nederland. Ze worden gebruikt in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL) en de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS).

Natura 2000 in Nederland: juridische ruimte, natuurdoelen en beheerplanprocessen

Rapport van Planbureau voor de Leefomgeving, de universiteiten van Maastricht en Utrecht, en Alterra.  Aangeboden aan de Tweede Kamer, verschenen op 12 april 2011.

Introductiebrochure PAS verschenen

'De Programmatische Aanpak Stikstof: ecologie en economie door één deur', dat is de titel van de introductiebrochure over de PAS die vandaag is verschenen.

Artikel over aanvullende stikstofmaatregelen in tijdschrift LUCHT

PBL en LEI hebben bekeken welke stikstofmaatregelen in aanvulling daarop mogelijk zijn, en wat daarvan de gevolgen zijn voor milieu en economie. Het blijkt dat – tegen kosten van enkele tientallen miljoenen euro’s per jaar – een extra depositiedaling kan worden bereikt, die (deels) als ruimte voor economische ontwikkelingen kan worden ingezet.

Artikel over PAS in tijdschrift LUCHT

Bij de PAS gaat het erom dat de natuurdoelen van Natura 2000 gehaald worden terwijl de economische bedrijvigheid in en rond de bewuste gebieden zich toch kan blijven ontwikkelen,' zegt de inleiding van een vierpagina-artikel in de laatste aflevering van het blad LUCHT.

Tweedaagse pilotbijeenkomst biedt goed vooruitzicht op gebiedsfase

Donderdag 17 en vrijdag 18 februari kwamen zo'n dertig mensen bijeen in het Brabantse Sint Michielsgestel om te oefenen met de werking van de PAS in de pilotgebieden in Limburg en Zuid-Holland. Uitproberen en doorakkeren van de handleiding voor het samenstellen van de stikstofparagraaf en de verschillende instrumenten die daarbij nodig zijn, was de bedoeling en dat gebeurde intensief, geïnspireerd en vruchtbaar.

PAS pilottweedaagse 18-19 januari 2011, samenvattend verslag

Bijeenkomst met deelnemers uit het Natura 2000-gebied Binnenveld om proef te draaien met het opstellen van een conceptvergunning en een (handleiding voor een) stikstofparagraaf in het beheerplan. Aan het eind van de bijeenkomst kon een redelijk gevorderde handleiding worden besproken voor het opstellen van de stikstofparagraaf.

PAS pilottweedaagse 10-11 november 2010, samenvattend verslag

Bijeenkomst met een dertigtal betrokkenen uit drie pilotgebieden en van de PAS-organisatie om enkele belangrijke PAS-instrumenten aan de praktijk te toetsen.

Verslag van bijpraatsessie met maatschappelijke organisaties, 29 november 2010

Bijeenkomst in het Utrechtse Galgenwaardstadion met maatschappelijke organisaties om de stand van zaken en vorderingen te bespreken in het PAS-proces.

Voorlopig Programma Stikstof

Het Voorlopige Programma Stikstof zoals op 12 juli 2010 door minister Verburg, mede namens het toenmalige m inisterie van VROM, aan de Tweede Kamer werd aangeboden.

PBL/LEI-rapport Verkenning van aanvullende maatregelen in kader PAS

Verkenning van de gevolgen van mogelijke aanvullende stikstofmaatregelen, uitgevoerd door het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) en het LEI 

De PAS: Eenvoudig Beter

Presentatie gebruikt tijdens de werksessie over de PAS tijdens de IenM MER dag van 30 oktober 2013.

Deel deze pagina

Email Print Twitter Facebook