Fase III van PAS nadert eindstreep, voorbereidingen van start voor fase IV

woensdag 13 juli 2011

De gebiedsfase van de PAS, Fase III, nadert zijn eind. Half juli liggen de rapporten van de twaalf provincies op tafel bij de projectleiding, die er in de weken daarna een analyse van gaat maken. Tegelijkertijd wordt gewerkt aan de oplossing van een aantal problemen en vragen die in Fase III ter wille van het strakke tijdschema nog even bleven liggen. Dit alles samen wordt de basis voor de feitelijke start van fase IV in de loop van september.

De provinciale rapporten zijn samengesteld op basis van stikstofanalyses die de afgelopen drie maanden werden gemaakt voor de relevante Natura 2000-gebieden per provincie. Dat werk werd gedaan door de voortouwnemer - dat is het meest betrokken bevoegde gezag - voor elk gebied, en gecoördineerd door de betreffende provincie. De provinciale rapportages moeten duidelijk maken of de beschikbare ontwikkelruimte - voor het ontplooien van nieuwe activiteiten waar stikstofemissie aan te pas komt - kan voorzien in de te verwachten ontwikkelbehoefte. Daarnaast moeten ze samen een beeld geven van de maatregelen die nodig zijn om de achteruitgang van bedreigde habitattypes te stoppen en om op termijn de instandhoudingsdoelen te halen. Ook brengen ze de kosten van die maatregelen in beeld.

- 'Verkoop' van start tijdens bouw
Het maken van de stikstofanalyses en de provinciale rapportages gebeurde onder grote tijdsdruk en moeilijke omstandigheden. De duur van fase III was vanaf het begin strak gepland, en terwijl de 'verkoop' al lang op gang was gekomen werd aan de winkel nog druk gebouwd. Zo bleken brongegevens hier en daar niet goed genoeg, zodat ze moesten worden vervangen door betere. Habitatkaarten moesten gaande het proces worden gerepareerd. Aan het rekeninstrument AERIUS, waarmee ontwikkelingen in de depositie van stikstof in beeld worden gebracht, werden ook nog de nodige verbeteringen aangebracht. Van sommige provincies kon niet tijdig het provinciaal beleid worden ingevoerd, zodat dat ook niet kon worden meeberekend in de analyses.

Onder deze beperkingen bleek het nodig om hier en daar het ambitieniveau wat terug te schroeven teneinde toch fase III volgens de planning te kunnen afsluiten. Niet alle onderdelen zullen zijn uitgevoerd, en niet elk uitgevoerd onderdeel zal volledig zijn uitgewerkt. Zo werden in een aantal gevallen de nieuwe analyserondes in dit stadium overgeslagen, die eigenlijk nodig zijn als de eerste analyse aan het licht brengt dat de natuurdoelen niet worden gehaald of dat er een tekort is aan ontwikkelruimte.

- Eindrapportage
Het meeste werk voor de gebieden en provincies is dus gedaan, maar het sluitstuk ontbreekt nog. Dat is de analyse van de uitkomsten van de gebiedsrapportages. Die levert landelijk een globaal beeld op van de maatregelen en kosten om de instandhoudingsdoelen van Natura 2000 te halen, en geeft inzicht in de vraag of er voldoende ontwikkelruimte overblijft om de economische ontwikkeling te faciliteren. Een beeld overigens met het karakter van tussenresultaat dat in de komende tijd nog aangepast en verbeterd kan worden, en niet is bedoeld als definitieve uitkomst. Pas als deze eindrapportage beschikbaar is, en de open eindjes zijn ingevuld, kan er een begin worden gemaakt met fase IV van de PAS, waarin de bestuurlijke onderhandelingen plaatsvinden die tot een wettelijke PAS moeten leiden.

- Voorbereidingsfase
Het produceren van deze eindrapportage is nu het eerste dat de projectleiding van fase III ter hand zal nemen, uiteraard met betrokkenheid van de provincies. Daarvoor, en om andere voorwaarden te scheppen voor de start van fase IV, is een aparte voorbereidingsfase ingelast die duurt tot half september. Zo kunnen ook nog een aantal losse eindjes worden afgeknoopt die tijdens de voorgaande stadia zijn overgebleven. Daartoe behoren het verder vervolmaken van de bronbestanden voor AERIUS en het inbrengen van data over provinciaal beleid waar dat nog niet was gebeurd. Onderdeel is ook een inhaalmanoeuvre om eventuele extra soorten in de PAS te betrekken, waarvan het leefgebied stikstofgevoelig is maar die geen onderdeel zijn van de habitattypes waarop de PAS zich tot nu toe heeft gericht.

Tenslotte biedt de voorbereidingsfase gelegenheid om een aantal uitgangspunten uit eerdere stadia verder te onderbouwen en concreet te maken, zoals voor het bepalen van ontwikkelruimte, monitoring en de juridische grondslag van de PAS. Onder de programmaleiding van de PAS wordt een speciale sleutelgroep ingesteld die de werkzaamheden in de voorbereidingsfase om moet zetten in concrete voorstellen die klaar kunnen worden gelegd voor de bestuurlijke onderhandelingstafel in fase IV.

Deel deze pagina

E-mail Print Twitter Facebook